ОФ "Международная Академия
Культурного и Экономического
Сотрудничества
"Новый Шелковый Путь"

Җёйүан – җысы ю минди, тэҗүди, зунҗинди йинсын

18.02.2021

Җёйүан – җысы ю минди, тэҗүди, зунҗинди йинсын. Да сын-ёнха җёйүан зу фанчон суйди заму. Җытар мәю са чигуэди.

Җёйүан… Җы йи җү щинҗиди хуа  до замушонсы дин гуйҗунди.  

Амина Двумазовна Мансуровасы щёщүәди җёйүан. Җысыма, мощёр сышы нян дуәли та зэ щүәтонни ги җён лэхади суй ваваму җёди җё жыншы зыму зэмусы җёди җё  щүәди ще дэ суан җонсуан.  Та зу кын шә: да суйсур та зу ба җёйүанди йинсын каншонли. Зэ щүәтонни Мансурова А.Д. нян ходи йимяр фанчон гуон нади хо җягуан зэмусы щүәтонниди са сычиншон та зы вончян шыкандини. Канҗян тади ту йигә җёйүан заму фищинди, цощинди  ги таму җёди җё юсы ще, юсы нян, юсы суан җонсуан, та зу ба җыгә йинсын йүәщин щинэли.  

 Дон щёщүәди җёйүан – җысы дин данҗянзыди (ответственный) йинсын.  Виса? Йинви  шон тухо җёнтонниди ваму ба җёйүан зущён мама щинэни. Йинви мама ба щинҗиди, вынвырди хуа ги мый йигә вава ду нын зочўә. Зусы мама тянтяр ги ваму дуан гуонлёнди лёнчи, щинэди гўҗер, кугәр дэ кулюр, чүзы зэмусы зохуади җүнмый. Зу ба җыщезы хочў җёйүан зэ җёкуәшон ги ваму е дуандини.  Тянтяр-вумый  нын канлэ, җёйүан фиди дуәму дади гункў, цощин, ги ваму дуан щин тимудини. Дон җёйүан  ё дуәшо щинэ, жыннэ, дэ  ташы, чинщинни. Ваваму ба җыщезы хочў ги җёйүан е дуандини, йинви таму,  суй ваму, ба са ду нын җуәлэ. Җё заму зэ сылёнчи җёйүан – җы бусы йинсын,  җысы  жынди гуәхуә. Бу шә зочима, шонвума, хушонма, щехуанди сыхурма  – Амина Двумазовна   фанчон гуон сыму тади щүәтон дэ щүәсынмуҗыни.  Ги вынти: - Ни ба ниди йинсын щинэма бу щинэ?»,   та зу ги йигә хуэйда: «Ӊәсы – җёйүан, ӊәсы дин йүнчи дади, шоншы дади нүжын! Зусы щинэди йинсын ги: ӊә фанчон ги лилёндини, дуан гощиндини, дуан дин дади вонщён дэ зывондини, дуан сынхуәди нанхуә дэ нянчин сыхурдини!». Данлинди хуэйда е мәю.

Җёйүан – җысы ю да лянмянди йинсын! Тади щүәсынму дэ нён-лозыму  щинэди дэ донсыди йимяр, ги тамуди җёйүан Амина Двумазовна, фанчон дуанди хошо заёнди җүнмый хуар. Ба җыгә җүнмый йибазы хуар юсы вон щүәтонни, юсы вон җянни зы дуандини…

Жызы фиди тэ куэдихын, тади суй ваваму чынха юминди гунзуә жынмули еба, ба тади ту йигә җёйүан йибыйзы ду бу вон, лян таму фанчон йүмяндини, да дянхуадини, гунщи тадини! Җы хан бусы йүнчима?

Ду шәни, мәю йүнчиди зуәфа (рецепт), кәсы Амине Двумазовна җыдо җыгә «зуәфани»,  йинви тасы дин йүнчи дади нүжын. Тянтяр вумый та гощинди йизор зу вон щүәтонни зули, лян тади щинэ щүәсынму йүмянчили, йичыр до хушон кә гощинди зу доли зыҗиди җянили. Тади щинэди щүәсынму вон щүәтонни на да щинҗин зу доли щүәтоннили, таму ду җыдонни, чигуэди сычин, дын тамудини! До җёйүан  гынчян дин дади вонщён, ба тамуди суй щинщир фубон зэмусы җингуан дэ цощин!

Хуә зу ходи йимяр Амина Двумазовна линхади шонхо е бу шо, кәсы дин дади шонхосы  суй вамуди щёляр дэ щинэ!

   Җёйүан! Ӊәди щинэ җёйүан! Шыҗешонди мый йигә жын ба җы җи җү хуа нын шә җи бян? Шыҗешон җёйүнму тэ дуәдихын, кәсы до тади щүәсынму  гынчян тасы  дин щинэди җёйүан!  Чито ниму, гуйҗунди нянҗяму, фанчон ба җёйүанму донсы,  тэнэ дэ бохў – йинви тамусы дин вынвырди, вынцунди (нежный) жынму, таму фанчон цощин заму, тамуди щүәсынмудини!

Җёйүан –  шыҗешон до мый йигә жын гынчян  җысы дин гуйҗунди жын! 

 Ба җёйүанди  щинэ до зыҗиди щүәсынму гынчян шә йибыйзы ду шә бу ван.  Ба тади щёляр, жә шущин  лян линдор йиёнди шынйин тянтяр вумый ганзо зэ канҗя зэмусы тинҗя, щинни бу ю  зыҗиди зущён хўтёр йиён зы вон гони, гони  фиди, щүанди  шонли тянли…

Җёйүан  -  лян  җүнмый щятянди зохуа йиён, кэфанди җүнмый хуар йиён ю җонди җүн, видо ю цуан,  заёнди  янсый ю дуә. Зусы җёйүан  ба зохуади  йиче фугуй  ги заму зу дуангили! Җёйүан – җысы дин ходи,  дин чигуэди!

Ухуар Сыва