ОФ "Международная Академия
Культурного и Экономического
Сотрудничества
"Новый Шелковый Путь"

Хлеб – это наше богатство! Мәмәсы (Мусы) – замуди җыншыди бобый!

20.11.2020

 

Щинэди нянҗяму! Ниму ду җыдома, бу җыдо Йүнчи – җы йи җү хуа да Мәмә (Му) дали турли? Нэхурди гуонйиншон җящяни бу гуан сый зэ сын-ёнхали, җыгә җящяди жынму  зу шо мәмәни (муни). Зыху ги чин лэхади кижынму ба шохади мәмә (му) фынгини. Ги җён сын-ёнхади суй вава е шын йи буфын  мәмә (му). Йинви җыгә суй вава лян җы йи куэкуэр мәмә (му) зу да тур гуә гуонйинни. Тади Йүнчи зу да җытар дали турли.

Ю җымугә йигә шынхуани. Җысы гўдэди гуонйиншон йүхади сычин. Йихуэй  димяншон  щяли да йүли, тянчи е хын лындихынлиди сыхур, Жын мәю са чыли. Зу җыгә сыхур та ба йигә мыйзы гангар канҗянли. Гангар готуди мыйзы ю суй, ю нин, йинви җыгә  Жын ба та лян фи зу похали. Зыху Жын ба та янчын мянли.  Җысыма,  йихуэй хили,  Жын ба вагуан лян мыйзыди щимифан гәдо хуә гынчянли. Хуә манмар доли вагуан гынчян коди җиншон тэ дади йимяр вагуан беланли. Ба җыгә щёншын Жын тинҗян зу подо  хуә дэ вагуан гынчянли. Тади щимифан чынха гын шыту йиёнли. Шыту  җыни лён бинли Жын ба та  манмар надо шуни,  зу җуәлэли, дыйдо са чёчи зэмусы щён  видо. Жын зу ба йикуэкуэр шонлиди зыху, та йиха  гощин зали… Җысыма, хилиди хуә ги Жын ба шо мәмә (му) җёдэхали. 

«Мәмә (Му) – җысы зохуади дин щинэди лищин, чыди, ба җыгә чыди лян данлин са ду хуанбулё »

   Зу да гўдэди гуонйиншон до җы вуҗин мәмә (му) – җысы замуди  дин гуйҗунди, либулёди.

Җуәзышон зэ ю та ду гощин, зэ мәю мәмәли (мули) ду зу фали юцули, пәфанхали.

Хошоди кугәр дэ кулюр, чүзы, гўҗер, сывын  литу ги даҗун  зу читоди  җё ба мәмә (му) бу ё зобудый, ба та замуҗя ё вулони, фубонни дэ каншуни.  Ӊә зу щинфуни, җы җи җү хуа фанчон ги  йиче жынму ги лилённи:  «Мәмәсы – йичеди тур», «Мәмәсы (Мусы) - дада, фисы - мама», «Ба мәмә (му) зэ җуә җиха зэ тали – жынму зу шули вәли », «Зэ юли мәмәли (мули) –  е зу юли чүзыли », «Мәмәсы  (Мусы)- замуди  бобый», «Мәмәсы  (Мусы)– дин җун-ёди  җингуан».

Зу да замуди ложынмуди куни, да  бабади, нанади куни кын  тинҗя җымуди хуа: «Да Вида Зўгуй җонди сыхур зэ ба  йи куэкуэр мәмә (му) канҗян, щин гощинди зущён шонли тянли йиён зэмусы зу ба мин дюхали». Ни кан, нэхур жынму  за җыму неҗонма? Зу йинви җыгә жын ло, җибый ду читоди ба мәмә (му) дон гуйҗунди йиняр йиён ё каншуни.

Мәмә (Му) – җысы шыҗешон йиче жынмуди фуйү дэ гунгу. Тади җячян шын бу го, кәсы ду җыдони ё фи дуәму дади гункўни, мәмә (му) цэ до замуди җуәзышонни. Хын дуәди жынму ган  заёнди йисын ду шу да гункўдини  – җуонҗяхан юсы җун, юсы җё фи дэ шу, зыху ба та кә ё да лёншы. Нэхур цэ на мян зу заёнди мәмәни (муни). Тади видо ю цуан, ю щён…

Мәмә  (Му) – җысы замуди тянтяр вумыйди либулёди йиёнзы чыди. Зу да суйсур нёнлозыму тёёнкэ  зыҗиди вамули, кын шә җы җи җү хуа: «Ба мәмә (му) зобудый!». Зу йинви җыгә бу шә ло-щё,  таму ба мәмә (му) юсы щинэ, юсы каншу, юсы цощин.

Шыҗешон ю хошоди минзўни. Тамуди куйчын дэ лийи ёнфа е дуәдихын. Билүн, лян мәмә (му) дэ ян – вурус  минзў җынму җейин гуйҗунди кижынмуни. Таму хан лян мәмә (му) зэ сын-ёнли вавади  җяни кын чи, гунщи тамуни, зэмусы җехун сыхур ги таму е дон гуйҗунди лищин,  дуан мәмәдини (мудини).   

Хуэйзў минжынму са сычиншон: җехун, нян суәр, җинянҗышон, җинянхуэйшон, сынжыршон - җуәзышон  гәди  ющён.
Ба ющён мый йигә хуэйзўжын бу шә та зэ Хазахстама, Хырхызстама, Россияма, Узбекистанма, Җунгуйма, натар зэ җўди хуэйзўжынму – ду хуэй зу дэ зэ ю литу ло зэмусы за ющённи. Ющёнди лисы шындихын. Ющён лян замуди җёмын ю җи лянщини.  

Гуәкуй  (быйзы му) – ба та на чимян зэмусы литу гәщёр җян дэ ян хуәхади мян луәни.

Җуанхади юмәмә тэ щёндихын. Ба та  е на чимян ё зуни. Ба мян фынчын суй данзы зыху вонкэ ё на ганҗон ганни. Ги ганкэди мян готу мәщёр чин ю, сащёр ян дэ щёндузы, зыху ба та кә ё җуанчў цэ  зэ гуәни були цогуәзы литу луәни. Луәкэли ги цогуәзы литу дощёр чин ю.

Җынхади җынмәмә  – тади ёнзысы йүанйүарди зущён лян данзы йиён -  ба та зу җёди  җынмуданзы. Җы йиёнзы мәмә дуәйибанзы ги да щи сычиншон җынни. Ба мян зэ хуә холи, җынчўлэ та тэ вандихын зэмусы тэ щёндихын.

Ютазы – җы йинзы мәмә тэ хо чыдихын! Ба та е лян чимян зуни. Е лян юмәмә йиён ба ян, чин ю дэ щёндузы сашон, зыху җуанчў зущён хуар йиён зэ гуәни ё җынни.

Җуан ли – җысы хуэйзўжынмуди йигә тэ жәно куйчын. Зэ җыгә щи сычиншон щифурҗя зу җынди «Хуарму». Җынкэ хуармукэли чўзыму зуди гәёнди ёнзы, билүн : йүр, цыви, лун, гәёнди хуар ёнзы зэ хошо данлинди. Таму ё җын 30 хуармәмәни. Ба 29 ги нүщүҗя дуангини, ба йигә ё шынха  ё «кан җяни». Да ложынмуди куни е нын тинҗя - җыгә «Хуарму» дуан йүнчини ги жынму. 

Нүщүҗя ги щифурҗя ё ло «Панзыни». Таму зу зэ да  гуәни, ю литу за панзыни. Ба җыщезы панзы лочўлэ зу ги щифурҗя дон гуйҗун линщин дуангини. Зыху ба дафа лэди вугә панзы фынчын суй җуәҗуәр ги лонлэди жынму дуангини…

Ни кан, мәмә ги заму дуан  дуәшо  гощиндини! Йинви җыгә заму ба тади гуйҗун ду ё җыдони, замуҗя ё люшыни, кашуни, замуҗя ба та ё җингуанни.

Чито ниму, фанчон ги шу вәди жынму, ба мәмә дуәйи шәсан. Йинви мәмәсы – сынхуә! Тасы замуди Зўгуйди да бобый! Мый  йигә жын вонщёнди җё тади җуәзышон ю дин щёнди, дин ванди, дин цуанди мәмәни (муни)!     

 Җы җи җү хуа шәди дуйдурди: «Дўзы чыболи – чүхан, фухан йиёнли».

Дансы жынди дўзы чыболи, та е гощин, е хуанлуә, ба винан е зу вондёли.

Ду җыдони, чыхә до жыншон – җысы җё жын хуәди җун-ё щиндун. Вәё җё жынди шынти җон, та гунйүн ёҗин дунщи, фихади җиншын лян сынхуәшон йүнди данлин вуҗыни.